Iran không có đủ năng lực quân sự để duy trì cuộc đối đầu kéo dài với Mỹ và Israel, theo đánh giá từ một cựu quan chức cấp cao Pakistan, trong bối cảnh lệnh phong tỏa của Tổng thống Trump gây áp lực trực tiếp lên nền kinh tế Tehran.
Trung tướng về hưu Muhammad Saeed nhận định Iran nhiều khả năng quay lại bàn đàm phán sau khi các cuộc thương lượng cuối tuần tại Islamabad kết thúc mà không đạt thỏa thuận. Ông cho rằng Tehran sẽ buộc phải chọn giữa chấp nhận, từ chối hoàn toàn, hoặc đề xuất điều chỉnh đối với đề nghị từ phía Mỹ.
Theo ông Saeed, áp lực kinh tế trong nước đóng vai trò quyết định. Lạm phát cao, đồng nội tệ mất giá mạnh và tình trạng bất ổn xã hội kéo dài khiến chính quyền Iran khó duy trì lập trường cứng rắn.
Ông nhấn mạnh Iran vẫn có thể tiếp tục phóng máy bay không người lái và tên lửa trong thời gian ngắn, nhưng thiếu năng lực quân sự tương xứng để đối đầu lâu dài với Mỹ và Israel, đồng thời không có lựa chọn chi phí hiệu quả để duy trì chiến dịch.
Trong khi đó, Phó Tổng thống JD Vance đã đưa ra đề xuất được gọi là “lựa chọn cuối cùng” cho phía Iran. Chi tiết chưa được công bố đầy đủ, nhưng phía Mỹ xác nhận tín hiệu từ Tehran cho thấy mong muốn tiếp tục đối thoại.
Tổng thống Trump cho biết Iran đã liên hệ với các kênh phù hợp và thể hiện ý định tiếp tục đàm phán, đồng thời nhấn mạnh Tehran “rất muốn đạt thỏa thuận”.
Cựu quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ Mark Kimmitt nhận định lệnh phong tỏa eo biển Hormuz có thể buộc Iran quay lại bàn đàm phán, nhưng không diễn ra ngay lập tức và khó có khả năng Tehran chấp nhận toàn bộ đề xuất từ Washington.
Ông cũng cho rằng Iran khó từ bỏ hoàn toàn chương trình làm giàu uranium trong bối cảnh hiện tại.
Một đánh giá khác từ Chuẩn Đô đốc về hưu Mark Montgomery, thuộc Quỹ Bảo vệ Dân chủ, nhấn mạnh hiệu quả của lệnh phong tỏa phụ thuộc vào khả năng thực thi liên tục của Hải quân Mỹ. Việc chặn và kiểm soát đủ số tàu Iran có thể làm suy giảm năng lực xuất khẩu năng lượng, từ đó tạo áp lực buộc Tehran nhượng bộ.
Diễn biến cho thấy chiến sự đang chuyển từ đối đầu quân sự sang cuộc chiến sức bền về kinh tế và chiến lược.
