Hơn 60% tàu tấn công nhanh của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran vẫn còn hoạt động sau sáu tuần không kích từ Mỹ và Israel, cho thấy năng lực kiểm soát eo biển Hormuz của Tehran chưa bị vô hiệu hóa.
Theo Báo Wall Street Journal, trong khi hải quân chính quy Iran chịu thiệt hại nặng với hơn 155 tàu bị đánh chìm, lực lượng IRGC vẫn duy trì phần lớn đội tàu tốc độ cao, tiếp tục tuần tra tuyến vận tải dầu quan trọng.
Các tàu này có thiết kế nhỏ, cơ động nhanh, giúp tránh bị phát hiện bởi vệ tinh và ẩn náu trong hệ thống hầm ngầm dọc bờ biển eo biển Hormuz — khu vực chỉ rộng khoảng 20 dặm nhưng vận chuyển tới 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Chuyên gia Chris Long, cựu quan chức hải quân Anh tại Vịnh Ba Tư, nhận định cần nhiều thời gian để loại bỏ hoàn toàn lực lượng này do cấu trúc phân tán và linh hoạt.
Chiến lược này hình thành sau “Chiến tranh tàu chở dầu” thập niên 1980, khi Iran chuyển sang mô hình hải quân bất đối xứng sau tổn thất lớn từ các cuộc tấn công trước đó.
Các tàu IRGC được trang bị bệ phóng tên lửa, có khả năng rải thủy lôi và phối hợp với máy bay không người lái để gây gián đoạn giao thông hàng hải.
Dữ liệu từ Tổ chức Dữ liệu Sự kiện và Vị trí Xung đột Vũ trang ghi nhận ít nhất 50 vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại tại Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bùng phát.
Chuyên gia quốc phòng David Des Roches đánh giá chiến lược bất đối xứng của Iran đang phát huy hiệu quả rõ rệt, đặc biệt trong việc gây áp lực lên tuyến vận tải năng lượng toàn cầu.
Trong khi đó, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ và đồng minh sẽ triển khai tàu quét mìn cùng tàu khu trục nhằm mở lại eo biển Hormuz, nơi hơn 2.000 tàu vẫn đang mắc kẹt.
Cục diện trên biển cho thấy xung đột chưa có dấu hiệu kết thúc, bất chấp ưu thế hỏa lực từ phía Mỹ.
