Ai lãnh đạo Iran sau cái chết của Ali Khamenei? Phe đối lập bước vào cuộc đua quyền lực
Cái chết của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei mở ra khoảng trống quyền lực lớn nhất tại Iran trong nhiều thập niên. Các nhân vật đối lập và những gương mặt trong nội bộ chế độ bắt đầu bước vào cuộc cạnh tranh giành tính chính danh và quyền kiểm soát tương lai đất nước.
Phe đối lập kêu gọi chuyển đổi chính trị
Maryam Rajavi, lãnh đạo Hội đồng Kháng chiến Quốc gia Iran (NCRI) có trụ sở tại Paris, kêu gọi lật đổ chế độ giáo sĩ và thành lập một nước cộng hòa dân chủ. Bà thúc giục người dân, đặc biệt là giới trẻ, bảo vệ dân thường và đứng lên chống lại điều bà gọi là “chủ nghĩa phát xít tôn giáo”.
NCRI công bố kế hoạch chuyển tiếp sáu tháng nhằm tổ chức bầu cử tự do và trao quyền lực cho người dân. Rajavi bác bỏ khả năng khôi phục chế độ quân chủ.
Trong khi đó, Reza Pahlavi — con trai của Quốc vương cuối cùng của Iran — cũng kêu gọi người dân đoàn kết và trở lại đường phố. Ông mô tả hành động quân sự của Mỹ là “can thiệp nhân đạo” nhằm vào chế độ chứ không nhằm vào người dân Iran.
Pahlavi nhấn mạnh chiến thắng cuối cùng thuộc về người dân Iran và kêu gọi lực lượng an ninh không tiếp tục bảo vệ chính quyền cũ.
Nguy cơ chuyển giao trong nội bộ chế độ
Giới phân tích cảnh báo Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) có thể tìm cách kiểm soát quyền lực. Đánh giá tình báo Mỹ trước đây nhận định IRGC nắm khả năng hành động nhanh trong tình huống khủng hoảng lãnh đạo.
Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, con trai của Ali Khamenei, nổi lên như một ứng viên kế nhiệm tiềm năng. Ông được cho là có quan điểm cứng rắn tương đồng với cha mình. Bộ Tài chính Mỹ từng nêu tên Mojtaba trong các biện pháp trừng phạt liên quan đến dòng tiền chuyển ra khỏi Iran.
Một gương mặt khác là Hassan Khomeini, cháu nội của lãnh tụ cách mạng Ruhollah Khomeini. Hassan Khomeini được đánh giá có lập trường ôn hòa hơn về đối ngoại và đối nội.
Thời điểm quyết định
Sự cạnh tranh giữa các phe phái phản ánh cuộc đấu tranh lớn về tương lai chính trị Iran: tiếp tục duy trì cấu trúc Cộng hòa Hồi giáo, chuyển sang mô hình dân chủ thế tục, hay tái lập một hình thức quân chủ.
Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đều kêu gọi người dân Iran nắm lấy cơ hội thay đổi. Tình hình trong nước Iran bước vào giai đoạn bất định sâu sắc.
Nguồn: New York Post; Reuters; tuyên bố công khai của các bên liên quan.
Bài viết liên quan
Báo cáo: Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei thiệt mạng trong cuộc không kích
FOX News đưa tin Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei đã thiệt mạng trong cuộc không kích của Mỹ và Israel sáng thứ Bảy. Sự việc gây lo ngại về bất ổn chính trị khi ông chưa có người kế nhiệm.
Kim Jong Un tặng súng bắn tỉa cho quan chức, con gái xuất hiện giữa đồn đoán kế nhiệm
Ông Kim Jong Un tặng súng cho quan chức và xuất hiện cùng con gái tại trường bắn, làm gia tăng đồn đoán về người kế nhiệm trong bối cảnh Triều Tiên củng cố quyền lực sau đại hội đảng.
