Hàng nghìn nhân sự Cuba bắt đầu rời Caracas

CARACAS — Hàng nghìn nhân sự an ninh Cuba bắt đầu rời thủ đô Caracas sau gần hai thập niên hiện diện tại Venezuela, trong bối cảnh Washington gia tăng sức ép nhằm tháo gỡ một trong những liên minh cánh tả lâu đời nhất khu vực Mỹ Latinh.

Theo ước tính của Hoa Kỳ, có tới 25.000 binh sĩ, vệ sĩ và đặc vụ tình báo Cuba từng hoạt động tại Venezuela theo một thỏa thuận an ninh không công bố, có từ thời cố lãnh đạo Hugo Chavez. Thỏa thuận này giúp bảo vệ chính quyền xã hội chủ nghĩa tại Caracas trước các bất ổn nội bộ.

Sau vụ bắt giữ Maduro

Cựu Tổng thống Nicolas Maduro từng dựa vào lực lượng tinh nhuệ Cuba để bảo vệ an ninh cá nhân. Trong chiến dịch bắt giữ ông Maduro ngày 3 tháng 1 do quân đội Hoa Kỳ thực hiện, 32 nhân sự Cuba thiệt mạng.

Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez hiện sử dụng lực lượng bảo vệ Venezuela thay thế, theo nguồn tin từ hãng Reuters. Havana mới thừa nhận sự hiện diện của "các chiến binh Cuba" tại Venezuela vào tháng trước, sau nhiều năm phủ nhận.

Hiện chưa rõ lực lượng Cuba rút đi theo chỉ đạo của Caracas, do quyết định từ Havana, hay do tình hình chính trị thay đổi. Số lượng chính xác người đã rời Venezuela chưa được công bố. Một số cố vấn quân sự và đặc vụ tình báo có thể vẫn ở lại theo dõi tình hình.

Liên minh dầu mỏ và nhân lực

Trong khuôn khổ hợp tác song phương, hàng nghìn bác sĩ, y tá và huấn luyện viên thể thao Cuba làm việc tại Venezuela. Đổi lại, quốc gia giàu dầu mỏ này cung cấp nguồn dầu thô thiết yếu cho Cuba.

Chính quyền Tổng thống Trump coi việc chấm dứt liên minh Caracas-Havana là mục tiêu trọng tâm sau khi ông Maduro bị bắt. Washington áp đặt phong tỏa vận chuyển dầu từ Venezuela sang Cuba từ tháng 12 và đe dọa áp thuế với các nước cung cấp hoặc bán dầu cho Havana.

Một quan chức Tòa Bạch Ốc cho biết Hoa Kỳ duy trì liên lạc với Cuba, đồng thời khẳng định có "mối quan hệ tốt" với ban lãnh đạo Venezuela hiện tại và tin rằng lợi ích của bà Rodriguez phù hợp với các mục tiêu của Washington.

Phản ứng từ Havana

Chính phủ Cuba tuyên bố sẵn sàng đối thoại trên cơ sở bình đẳng, đồng thời chỉ trích lệnh phong tỏa dầu mỏ và cam kết chống lại mọi hình thức can thiệp.

Theo nhận định của Frank Mora, cựu Đại sứ Hoa Kỳ tại Tổ chức Các quốc gia châu Mỹ, bà Rodriguez thận trọng giữ khoảng cách với Cuba cho đến khi vị thế quyền lực của mình rõ ràng hơn, nhưng cũng chưa muốn cắt đứt hoàn toàn quan hệ.

Diễn biến rút quân của Cuba cho thấy cán cân quyền lực tại Caracas tiếp tục thay đổi, trong khi Washington gia tăng áp lực kinh tế và ngoại giao nhằm tái cấu trúc quan hệ trong khu vực.