Ngày 18/3/2026, bức tranh quyền lực tại Iran trở nên rối loạn sau hàng loạt đòn tấn công khiến nhiều nhân vật chủ chốt thiệt mạng, trong đó có Ali Larijani — người từng được xem là nhân vật quyền lực thứ hai tại Tehran. Trước đó, Ali Khamenei được cho đã thiệt mạng trong đòn tấn công ngày 28/2. Sau đó, con trai ông là Mojtaba Khamenei được đưa lên vị trí lãnh đạo tối cao, nhưng đến nay gần như không xuất hiện trước công chúng. Ngay cả Tổng thống Trump cũng đặt câu hỏi về tình trạng hiện tại của nhân vật này. Trong khi đó, Ali Larijani – người nắm thực quyền điều hành – tiếp tục bị tiêu diệt trong đợt tấn công mới nhất, cùng nhiều chỉ huy cấp cao của lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Hàng loạt vị trí then chốt đã bị xóa sổ trong thời gian ngắn: chỉ huy IRGC, bộ trưởng quốc phòng, lãnh đạo tình báo… khiến hệ thống quyền lực dân sự gần như tê liệt. Các phân tích cho thấy, quyền kiểm soát thực tế đang chuyển hẳn sang tay IRGC — lực lượng quân sự có ảnh hưởng sâu rộng trong chính trị và an ninh Iran. Một hội đồng tạm thời gồm tổng thống và các giáo sĩ được lập ra để điều hành đất nước, nhưng vai trò mang tính hình thức. Quyền quyết định chiến lược, đặc biệt trong chiến tranh, nằm trong tay giới chỉ huy quân sự. Các ứng viên kế nhiệm cũng xoay quanh những cái tên có liên hệ chặt với IRGC, như Sadiq Larijani hoặc Mohammad Bagher Ghalibaf — những nhân vật có lập trường cứng rắn. Giới quan sát nhận định, khả năng xuất hiện lãnh đạo mới của Iran ôn hòa gần như bằng không trong bối cảnh chiến sự leo thang. Mỗi đòn tấn công nhắm vào giới lãnh đạo lại đẩy cấu trúc quyền lực Iran tiến xa hơn về phía quân sự hóa. Một thực tế rõ ràng: Iran lúc này không còn vận hành theo mô hình chính trị truyền thống, mà đang bị chi phối bởi những người nắm quân đội và vũ khí. Câu hỏi còn lại không phải ai sẽ lên thay — mà là người đó có tồn tại đủ lâu trong vòng xoáy tấn công liên tiếp hay không.

Đọc thêm